Andrzej Serafin: Widziałem „Nic”. I nic. Nie powiem, że był to piękny spektakl, ani też brzydki (jak pewien krytyk, który pochopnie oceną szasta). Trudno mi zejście w otchłań zredukować do sądu estetycznego. Jest pewien klucz, który nadaje sens tym z pozoru chaotycznym gestom, cyfrom, paskom. Nie zdradzę tego klucza — tak jak nie zdradza go reżyser, a tylko zostawia ślady. Jakimś cudem jednak źródłem sensu tego wszystkiego jest śmierć. Nie ma mnie, mówi Krishnamurti. Nie ma nic, a jednak coś jest. Jest miłość, eros. Jest miłość jako temat poezji Leśmiana i przejmującego monologu Heideggera-Kruszelnickiego, w objęciach żony, z Celanem w tle, bękartem Hermannem, kochanką Arendt i niewypowiedzianym napięciem, brzemiennym śmiercią milczeniem, które złączyło dwóch śmiałków, co w oczy nicości spojrzeli. Jest miłość jako coś wbrew niczemu, a może nawet jako kwiat nicości. Jako zwrot nicości przeciwko samej sobie, przenicowanie siebie. Miłość w splocie ze śmiercią, ku której nie tylko zmierzamy, lecz którą wręcz jesteśmy. Z nicości w nicość, ze śmierci w śmierć, jak gdyby to wszystko, co pomiędzy, było tylko fałdką, zakrzywieniem, zaburzeniem nicości. Grymasem śmierci, która samą siebie uwodzi i zwodzi, a jednak nie chcemy umierać, jak gdyby śmierć była czymś innym niż życie. By żyć, musimy w to wierzyć i trwać w przeświadczeniu, że dobro jest nie-złe, a zło nie-dobre. A jeśli dobre jest to, co daje nam życie, owo nic, którym jesteśmy, to samo dobro nam je też w końcu odbiera. Ścina swój kwiat, aby przerodzić go w inny. Dobro zabija, aby odżyć na nowo. Gdzieś w tle wybrzmiewają słowa wypowiedziane przez Miłoszowego Orfeusza: nie chwaliłem nicości. A może był w błędzie mniemając, że chwali coś innego niż nic, gdy odwraca wzrok od nicości i głosi apologię jej pełnego przewrotności dzieła? Nie zauważył, że ta przerwa między niczym a niczym, samo to kruche istnienie, nie jest niczym innym jak najwyższą jej chwałą. Komentarze